Yönetim Pratikleri
Apartman ve Site Denetim Kurulu Ne İş Yapar? Profesyonel Yönetimde Şeffaf Denetim
Denetim kurulunun yetkileri, KMK m. 41 denetim raporu, banka hesap hareketlerinin kontrolü ve Apsiyon üzerinden anlık mali denetim nasıl yapılır?
Yönetici paranın başındadır. Peki yöneticiyi kim denetler? Kat Mülkiyeti Kanunu bu soruya açık bir cevap verir: kat malikleri kurulu ve onun seçtiği denetçi veya denetim kurulu. Profesyonel bir yönetim şirketiyle çalışan sitelerde bu denetim, güvenin temelidir.
Denetim kurulu kimdir?
KMK m. 41/3’e göre kat malikleri kurulu, denetim işini kendi aralarından sayı ve arsa payı çoğunluğuyla seçecekleri bir denetçiye veya üç kişilik bir denetim kuruluna verebilir. Denetçi ve denetim kurulunun ücreti yönetim planında belirlenir (m. 28).
Kurulun görevi yalnızca hesaplara bakmak değildir. Yöneticinin görevdeki tutumunu devamlı olarak denetlemek kat malikleri kuruluna aittir ve haklı bir sebep çıkarsa yönetici her zaman değiştirilebilir (m. 41/1).
Ne sıklıkla denetim yapılır?
- Yönetim planında zaman gösterilmemişse hesapların denetimi her üç ayda bir yapılır.
- Haklı bir sebep çıkarsa denetim her zaman yapılabilir (m. 41/2).
- Yönetici de yönetim planında yazılı zamanlarda, yazılı değilse her takvim yılının ilk ayı içinde kat malikleri kuruluna gelir ve gider hesabını vermekle yükümlüdür (m. 39). Kat maliklerinin yarısı isterse, arsa payları ne olursa olsun, hesap başka zamanlarda da istenebilir.
Denetim raporu: içeriği ve dağıtımı
Denetçi veya denetim kurulu, yönetim planındaki zamanda, yazılı değilse her takvim yılının ilk ayı içinde kat malikleri kuruluna bir rapor verir (m. 41/3). Raporda:
- denetimin sonucu,
- anagayrimenkulün yönetim tarzı hakkındaki düşünceler bildirilir.
Bu rapor çoğaltılır ve birer örneği taahhütlü mektupla kat maliklerine gönderilir. Denetçiler raporu ve verdikleri kararları, noter mühürlü ve sayfa numaralı bir deftere tarih koyarak geçirir ve imzalar (m. 41/4).
Neyi denetlemeli? Bir kontrol listesi
Yöneticinin tuttuğu karar defteri ve belgeler (m. 36) denetimin temel kaynağıdır. Yönetici, kat malikleri kurulunun kararlarını, ihtar ve tebligatın özetini ve bütün giderleri tarih sırasıyla deftere yazmak ve giderlerin belgelerini dosyada saklamakla yükümlüdür. Defter, her takvim yılının bitiminden itibaren bir ay içinde noterde kapattırılır.
Denetimde şu başlıklara bakılmasını öneririz:
- Banka hesabı: Aidat ve avanslar, yönetici sıfatıyla açılmış hesapta mı toplanıyor? (m. 35/j: “muteber bir bankada … anagayrimenkulün yönetici sıfatı gösterilmek suretiyle hesap açtırılması.”) Hesap hareketleri deftere ve belgelere uyuyor mu?
- Faturalar ve belgeler: Her ödemenin fatura veya makbuzu var mı?
- Teklifler: Önemli işlerde birden fazla teklif alınmış mı?
- İşletme projesi: Gerçekleşen gelir ve giderler, onaylı projeyle uyumlu mu?
- Gecikmiş alacaklar: Borçlu kat malikleri hakkında yasal süreç işletiliyor mu?
- Personel ve sigorta: Personel kayıtları ve sigorta poliçeleri güncel mi?
- Karar defteri: Genel kurul kararları doğru yazılmış ve noter onaylı mı?
Yönetici sorumluluğu
KMK m. 38’e göre yönetici, kat maliklerine karşı aynen bir vekil gibi sorumludur. Denetim, bu sorumluluğun uygulamada nasıl işlediğini gösterir: belgeler eksikse veya hesap açıklanamıyorsa, kat malikleri kurulu yöneticiyi değiştirebilir ve hukuki yollara başvurabilir.
Profesyonel yönetimde şeffaf denetim nasıl olur?
Eski usulde denetçi, yılda birkaç kez klasörlerle ve banka ekstreleriyle uğraşır. Dijital altyapıyla bu iş çok daha izlenebilir hale gelir. SAR1001’in yönettiği sitelerde:
- Aidat ve avanslar yönetim şirketinin ticari hesabına değil, sitenin kendi vergi numarasıyla açılan müstakil banka hesabına yatırılır.
- Denetim kurulu üyeleri banka hesap hareketlerini ve Apsiyon üzerindeki eşleşmeleri 7/24 anlık olarak görüntüleyebilir.
- Gelir-gider hareketleri ve fatura görselleri, ay sonu beklenmeden Apsiyon Mobil Uygulaması üzerinden incelenebilir.
- Rutin işletme giderleri dışındaki olağanüstü veya yüksek tutarlı harcamalar, Denetim Kurulu’nun bilgisi ve çift imza / dijital onay olmadan yapılmaz.
- Her ayın ilk haftasında gelir-gider ve yapılan işler raporu tüm kat maliklerine iletilir.
Böylece yıllık raporda sürpriz olmaz: denetim kurulu yıl boyunca zaten aynı verilere bakar.
Sonuç
Denetim kurulu, yönetimin muhalefeti değil güvencesidir. Kanun ona zaman, rapor ve defter yükümlülükleri verir; teknoloji ise bu yetkiyi her gün kullanılabilir kılar. Siteniz için bağımsız ve düzenli bir denetim düzeni kurmak, hem malikleri hem yöneticiyi korur.
Sık sorulan sorular
- Hesaplar ne sıklıkla denetlenir?
- Yönetim planında zaman gösterilmemişse hesapların denetimi her üç ayda bir yapılır; haklı bir sebep çıkarsa her zaman yapılabilir (KMK m. 41).
- Denetim raporu ne zaman ve nasıl sunulur?
- Denetçi veya denetim kurulu, yönetim planındaki zamanda, yazılı değilse her takvim yılının ilk ayı içinde kat malikleri kuruluna rapor verir; rapor çoğaltılıp taahhütlü mektupla kat maliklerine gönderilir.
- Denetçi veya denetim kurulu nasıl seçilir?
- Kat malikleri kurulu, kendi aralarından sayı ve arsa payı çoğunluğuyla bir denetçi veya üç kişilik bir denetim kurulu seçer (m. 41).
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.
