KMK & Mevzuat
Apartman ve Sitelerde Doğalgaz Bireysel Sisteme Geçiş ve Merkezi Sistem Karar Nisabı
Merkezi ısıtmadan bireysel kombiye geçmek için hangi çoğunluk gerekir? KMK m. 42'ye göre 2000 m² altı ve üstü binalarda karar nisabı, oy birliği şartı ve yönetim planı.
Eski bir apartmanda merkezi kazan, her yıl artan yakıt maliyeti ve arızalarla yük haline gelir. Birçok kat maliki bireysel kombiye geçmek ister, ancak çoğunluğun kaç olacağı konusunda tartışma çıkar. Cevap, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) m. 42/4 ve m. 42/5’te yazılıdır ve bina büyüklüğüne göre değişir.
Kanun ne diyor? KMK m. 42/4
KMK m. 42/4 (2007 değişikliği), kat maliklerinden birinin isteği üzerine şu üç işin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile yapılabileceğini söyler:
- Isı yalıtımı (mantolama),
- Isıtma sisteminde yakıt dönüşümü (örneğin kömürden doğalgaza),
- Isıtma sisteminin merkezi sistemden ferdi sisteme veya ferdi sistemden merkezi sisteme dönüştürülmesi.
Ancak aynı fıkra bir istisna koyar: toplam inşaat alanı 2000 metrekare ve üzeri olan binalarda, merkezi ısıtma sisteminin ferdi ısıtma sistemine dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı olarak oy birliği ile verecekleri karar üzerine yapılır.
Pratik özet: hangi bina hangi çoğunluk?
| Durum | Gereken çoğunluk |
|---|---|
| Toplam inşaat alanı 2000 m² altı, merkezi → bireysel | Kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu |
| Toplam inşaat alanı 2000 m² ve üzeri, merkezi → bireysel | Sayı ve arsa payı olarak oy birliği |
| Bireysel → merkezi sisteme dönüşüm | Sayı ve arsa payı çoğunluğu |
| Isı yalıtımı (mantolama) | Sayı ve arsa payı çoğunluğu |
| Yakıt dönüşümü (ör. kömürden doğalgaza) | Sayı ve arsa payı çoğunluğu |
“Sayı ve arsa payı çoğunluğu”, hem malik sayısının hem de arsa paylarının yarıdan fazlasını karşılayan oy demektir. Yani iki koşulun birlikte sağlanması gerekir. Çoğu zaman “yüzde elli artı bir” olarak ifade edilir; ancak kanundaki ifade çift çoğunluktur: sayı ve arsa payı.
Oy birliği ne demek?
Oy birliği, bütün kat maliklerinin (sayı bakımından) ve arsa payının tamamının olumlu oy vermesidir. Bir malik ret oyu verir veya toplantıya katılmazsa, karar alınmış sayılmaz. Bu nedenle büyük sitelerde merkezi sistemden bireysel sisteme geçiş fiilen çok zordur. Bu durumda alternatifler şunlardır:
- Merkezi sistemin modernizasyonu (yeni kazan, ısı sayacı, otomasyon).
- Isı pay ölçer ve termostatik vana ile bireysel tüketim ölçümü.
- Binada kat kaloriferi gibi ara çözümler (mühendis raporuyla).
Karar çıktıktan sonra yönetim planı
KMK m. 42/5: Isıtma sisteminin merkezi sistemden ferdi sisteme (veya tersine) dönüştürülmesine karar verilmesi halinde, yönetim planının bu karara aykırı hükümleri değiştirilmiş sayılır. Yani karar için ayrıca beşte dört plan değişikliği toplantısı gerekmez. Yine de planı güncelleyip kayıt altına almak uyuşmazlıkları önler.
Gider paylaşımı
KMK m. 42/4’e göre bu konuda yapılacak ortak işlerin giderleri arsa payı oranına göre ödenir. Bireysel sistem geçişinde şu giderler ayrı değerlendirilir:
- Ortak altyapı giderleri: Doğalgaz ana hat, kolon, baca, sayaç odası, ortak imalatlar (arsa payı oranında).
- Bireysel giderler: Her dairenin iç tesisatı, kombi, radyatör düzenlemesi ve sayaç (ilgili dairenin malikine ait).
- Merkezi sistemden çıkış: Kazan dairesinin kullanım dışı kalması, ortak enerji ve yakıt maliyetinin sona ermesi, eski kazan ve baca için söküm veya dönüşüm.
Merkezi ısıtma sistemlerinde ısınma giderlerinin paylaştırılmasına ilişkin usul ve esaslar, ilgili Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. Bu yüzden sistemde ısı pay ölçer veya sayaç kullanılıyorsa güncel yönetmeliğe bakılmalıdır.
İzlenecek adımlar
- Teknik inceleme: Mühendis, binanın ısı ihtiyacını, bacaları, ortak doğalgaz hattını ve maliyetleri raporlar.
- Teklif ve bütçe: Doğalgaz dağıtım şirketinden ve firmalardan teklif alınır.
- Çağrı ve gündem: Kat malikleri kuruluna KMK m. 29 usulüne uygun çağrı yapılır; gündem net yazılır.
- Karar: Toplam inşaat alanına göre doğru çoğunluk (veya oy birliği) kullanılır; oylar tek tek yazılı alınır.
- Karar defteri: Noter tasdikli defterde kararın çoğunluk hesabı yazılır ve imzalanır (m. 32).
- Süre: Karara karşı iptal davası süresi (1 ay / 6 ay, m. 33) beklenir.
- Uygulama: Yetkili firma ve doğalgaz şirketi onaylı projeyle işi yapar.
Sık yapılan hatalar
- Alanın yanlış hesaplanması: 2000 m² eşiğini, daire büyüklüğüyle karıştırmak. Eşik, binanın toplam inşaat alanıdır.
- Oy birliği gereken yerde çoğunlukla geçmek: Karar iptal edilebilir.
- Tek kat maliki istedi diye uygulamak: Karar kurul çoğunluğuyla alınmalıdır.
- Maliyet paylaşımını yazmamak: Kararda ortak altyapı ve bireysel giderlerin kim tarafından ödeneceği net olmalıdır.
- Kiracıya sormadan yük yüklemek: Gider paylaşımında malik-kiracı ayrımı gözetilmelidir.
Açıklayıcı örnek: iki farklı bina, iki farklı çoğunluk
Bina A: 16 bağımsız bölüm, toplam inşaat alanı 1.600 m². Merkezi ısıtmadan bireysele geçiş için sayı ve arsa payı çoğunluğu yeterlidir: en az 9 malik ve arsa payının yarıdan fazlası olumlu oy kullanırsa karar çıkar.
Bina B: 48 bağımsız bölüm, toplam inşaat alanı 5.200 m². Aynı geçiş için sayı ve arsa payı olarak oy birliği gerekir: 48 malikin tamamı ve arsa payının tamamı olumlu oy vermeli, tek bir ret veya katılmama kararı engeller.
Bu fark, aynı teknik işlemin bina büyüklüğüne göre tamamen farklı bir hukuki zorlukta olabileceğini gösterir. Bu yüzden önce binanın toplam inşaat alanını tapu ve iskândan teyit edin.
Kiracı ve ev sahibi
Merkezi sistemin bireysel sisteme dönüştürülmesi kalıcı bir yatırımdır ve ortak altyapı ile iç tesisat bedeli malike aittir. Dönüşüm sonrasında gerçekleşen yakıt ve enerji tüketimi ise kullanıma bağlı giderdir ve genellikle kiracıya düşer. Kira sözleşmesinde bu ayrımı yazmak, uyuşmazlıkları azaltır.
Kontrol listesi
- Binanın toplam inşaat alanı tapu ve iskândan kontrol edildi.
- Doğru karar nisabı belirlendi (çoğunluk mu, oy birliği mi).
- Teknik rapor ve teklifler kurula sunuldu.
- Çağrı ve gündem usulüne uygun.
- Karar oy dökümüyle karar defterine yazıldı.
- Gider paylaşımı (ortak altyapı, bireysel) netleşti.
SAR1001, yönettiği sitelerde teknik rapor, teklif ve kurul kararı sürecini yazılı ve şeffaf biçimde yürütür.
Sık sorulan sorular
- Merkezi ısıtmadan bireysel kombiye geçmek için hangi çoğunluk gerekir?
- KMK m. 42/4'e göre toplam inşaat alanı 2000 metrekarenin altındaki binalarda merkezi sistemden ferdi sisteme geçiş, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile verecekleri karar üzerine yapılır.
- 2000 metrekare ve üzeri binalarda durum farklı mı?
- Evet. Toplam inşaat alanı 2000 metrekare ve üzeri olan binalarda merkezi ısıtma sisteminin ferdi ısıtma sistemine dönüştürülmesi, kat maliklerinin sayı ve arsa payı olarak oy birliği ile verecekleri karar üzerine yapılır.
- Karar çıktıktan sonra yönetim planı değişmek zorunda mı?
- Hayır, plan değişikliği için ayrıca 4/5 aranmaz. KMK m. 42/5'e göre ısıtma sisteminin dönüştürülmesine karar verilmesi halinde yönetim planının bu karara aykırı hükümleri değiştirilmiş sayılır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.
