Yönetim Pratikleri
Site Ortak Otopark Paylaşımı ve Elektrikli Araç Şarj İstasyonu Kurulumu
Ortak otoparkta elektrikli araç şarj ünitesi kurmak için hangi çoğunluk gerekir? Ortak alan tahsisi, elektrik altyapısı ve Bakanlık genelgesi kapsamındaki şartlar.
Elektrikli araç sayısı arttıkça site ve apartmanlarda şu soru gündeme geldi: “Otoparka şarj ünitesi kurulabilir mi? Kim karar verir, kim öder?” Bu rehberde ortak otopark paylaşımı, şarj ünitesi kurulumu ve elektrik altyapısı konularını, kamuya açıklanan Bakanlık genelgesinin özeti ve KMK’daki ilgili kurallarla birlikte ele alıyoruz.
Kaynak notu: Bu bölümdeki Bakanlık genelgesi bilgileri, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın Ağustos 2024’te 81 il valiliğine gönderdiği genelgenin kamuya yansıyan özetine dayanır. Genelge mevzuatı değiştirmez, uygulamayı netleştirir. Kendi sitenizde karar almadan önce genelgenin tam metnini ve güncel mevzuatı kontrol edin.
Önce otoparkın hukuki durumunu belirleyin
Şarj ünitesi konusunda ilk soru, otoparkın nasıl kayıtlı olduğudur. Üç tür vardır:
| Otopark türü | Anlamı | Kim karar verir? |
|---|---|---|
| Ortak otopark | Tüm kat maliklerinin ortak yeri; kullanım yönetim planı veya kurul kararıyla belirlenir | Kat malikleri kurulu |
| Bağımsız bölüm veya eklenti | Belirli bir bağımsız bölüme bağlı (tapuda veya projede) | İlgili malik |
| Tahsisli ortak alan | Ortak yerdir ama plan veya sözleşmeyle belirli maliklere tahsis edilmiştir | Plan hükmüne bağlı |
Yönetim planı, ortak otoparkın numaralandırma, kura ve devir usulünü de düzenleyebilir. Planda sessizlik varsa ortak yer kuralları (KMK m. 18, m. 19, m. 42) ve kurul kararı belirleyici olur.
Genelge ne diyor? (özet)
Kamuya yansıyan özetteki ana noktalar:
- Ortak otopark alanlarında şarj ünitesi kurulumu için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunun kararı yeterlidir. Bu, ortak yerlerde inşaat için aranan beşte dört yazılı rıza kuralından daha kolay bir eşiktir. Gerekçe, bu ünitelerin inşaat gerektirmeyen, blok halinde monte edilen seyyar üniteler olmasıdır.
- Bağımsız bölümlerin eklentisi olan otoparklarda, mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmayacaksa ve diğer bağımsız bölümler ile ortak alanlar etkilenmeyecekse kat malikleri kurulu kararı gerekmez.
- Kurulumlar için ilgili elektrik kurumunun olumlu görüşü alınır; diğer elektrik mevzuatı ve EPDK’nın Şarj Hizmeti Yönetmeliği’ne uyulur.
- Üniteler ruhsat gerektiren yapı sayılmaz.
- Genelge yalnızca kat maliklerinin kendi kullanımına mahsus üniteler içindir; dışarıya hizmet veren ticari istasyonlar kapsam dışıdır.
- Genelgenin kamuya yansıyan özetinde maliyet paylaşımına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır.
Kurul kararı nasıl alınır?
- Çağrı: Kat malikleri kurulu, KMK m. 29 uyarınca en az 15 gün önce, imza karşılığı veya taahhütlü mektupla çağrılır.
- Gündem: “Ortak otoparkta elektrikli araç şarj üniteleri kurulumu, kapasite, işletme ve gider paylaşımı” şeklinde açık yazılır.
- Karar: Genelgeye göre sayı ve arsa payı çoğunluğu aranır. Kararın ünite sayısını, yerini, kullanım sırasını ve gider paylaşımını içermesi iyi olur.
- Karar defteri: Noter tasdikli deftere yazılır, imzalanır (m. 32).
- Süre: Karara karşı iptal davası süresi (1 ay / 6 ay, m. 33) kararın kesinleşmesini etkiler.
Elektrik altyapısı: asıl teknik sorun
Çoğu sitede asıl engel hukuk değil, elektrik kapasitesidir. Karar öncesi teknik inceleme önerilir:
- Ana pano kapasitesi: Ortak panonun ek yük kaldırıp kaldırmadığı.
- Hat ve koruma: Kablo kesiti, kaçak akım koruma ve topraklama.
- Ayrı ölçüm: Ünitenin ayrı sayaca veya alt sayaca bağlanması.
- Yük yönetimi: Aynı anda birden fazla araç şarj olursa dengeleyen sistem.
- Yangın güvenliği: Kapalı otoparklarda yangın ve havalandırma şartları, sigorta poliçesi koşulları.
- Yetkili kurum görüşü: Elektrik dağıtım şirketinin görüşü ve mevzuata uygunluk.
Bu işler lisanslı elektrik mühendisi veya yetkili firma tarafından yapılmalıdır.
Gider ve elektrik bedeli kime ait?
- Tüketim bedeli: Ünite kullanan kişiden, ayrı sayaç veya alt sayaç ölçümüne göre alınmalıdır. Ortak elektrik faturasına karıştırmak, kullanmayan maliklere haksız yük yükler.
- Altyapı yatırımı: Ortak pano, hat ve ek kapasite için masrafın kimlerce paylaşılacağı kurulda yazılı olarak kararlaştırılmalıdır. Kullanan maliklerin üstlenmesi çoğu sitede daha kabul edilebilir bulunur.
- Bakım ve sorumluluk: Ünitenin bakımı, arızası ve sigortası kimde olacak, yazılı olmalıdır.
- KMK m. 43 ilkesi: Lüks nitelikli veya çok masraflı yeniliklerin giderini, karar veren kat malikleri öder; sonradan katılan malik kendi arsa payı oranında katılırsa yararlanma hakkı kazanır. Şarj altyapısında bu ilkeden esinlenen “kullanan öder, sonradan katılan öder” modeli sık tercih edilir.
Ortak otopark paylaşımı: adil dağıtım nasıl olur?
Şarj talebi, otopark kullanımını da yeniden düzenlemeyi gerektirir:
- Şarj yeri tahsisi: Şarj noktalarının hangi park yerlerine kurulacağı, kura veya başvuru sırasıyla belirlenebilir.
- Süre sınırı: Aracın gereksiz yere şarj yerinde beklemesini önlemek için kullanım süresi sınırlanabilir.
- Misafir ve kiracı: Kiracının genel olarak kanundan doğan bağımsız bir kurulum hakkı bulunmadığı kabul edilir; ev sahibi ve kurul kararıyla hareket edilir.
- Yönetim planı: Uzun vadeli çözüm olarak şarj kurallarını yönetim planına eklemek faydalıdır (değişiklik için m. 28 çoğunluğu).
Örnek kurul kararı taslağı
Şarj ünitesi konusunda alınacak kararın net ve ölçülebilir olması önemlidir. Aşağıdaki taslak, sitenize göre uyarlanabilir.
[SİTE / APARTMAN ADI] KAT MALİKLERİ KURULU KARARI
Toplantı tarihi: [TARİH] Gündem maddesi: Ortak otoparkta elektrikli araç şarj ünitelerinin kurulumu.
Kurul, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğu ile aşağıdaki konularda karar vermiştir:
-
Ortak otoparkta [ADET] adet şarj ünitesi kurulması ve yerlerinin [PARK YERİ NO / KONUM] olarak belirlenmesi.
-
Kurulumun, elektrik dağıtım şirketinin görüşü alınarak ve Şarj Hizmeti Yönetmeliği’ne uygun biçimde, yetkili [FİRMA / MÜHENDİS] tarafından yapılması.
-
Ünitelerin elektrik tüketiminin [AYRI SAYAÇ / ALT SAYAÇ] ile ölçülmesi ve tüketim bedelinin kullanan kat maliklerine yansıtılması.
-
Ortak altyapı yatırım giderinin [KULLANAN MALİKLER / ARSA PAYI ORANI] esasına göre paylaşılması; sonradan katılan malikin kendi payı oranında katılması.
-
Şarj yerlerinin kullanım sırasının ve azami kullanım süresinin [KURAL] şeklinde belirlenmesi.
-
Ünitelerin bakım, arıza ve sigorta sorumluluğunun [KİM] tarafından üstlenilmesi.
Kararın uygulanması için yöneticiye yetki verilmiştir.
Örnek şablondur. Köşeli parantez içindeki alanları kendi bilgilerinizle doldurun; kullanmadan önce bir avukata danışmanızı öneririz.
Bu tür bir kararın, noter tasdikli karar defterine yazılması ve toplantıda bulunan kat malikleri tarafından imzalanması gerekir (m. 32).
Sigorta ve sorumluluk
Şarj ünitesi kurulumundan sonra bir yangın, kısa devre veya araç hasarı yaşanırsa sorumluluğun kimde olduğu önceden belli olmalıdır. Bu yüzden:
- Bina sigortası ve varsa site sigortası şirketine kurulum bildirilmeli, poliçe kapsamı teyit edilmelidir.
- Ünite sahibi veya kullanan maliklerin, sorumluluk sigortası yaptırması istenebilir.
- Ünitenin CE ve ilgili standart belgeleri saklanmalıdır.
- Arıza veya kaza halinde hızlı müdahale için yetkili firma iletişimi yöneticide bulunmalıdır.
Hızlı kontrol listesi
- Otoparkın hukuki durumu (ortak, eklenti, tahsisli) netleşti.
- Elektrik kapasite etüdü yapıldı.
- Elektrik kurumu görüşü ve mevzuata uygunluk alındı.
- Kurul kararı (ünite sayısı, yer, sayaç, gider paylaşımı) yazıldı.
- Sigorta ve yangın güvenliği kontrol edildi.
- Kullanım ve sıra kuralları duyuruldu.
SAR1001, yönettiği sitelerde şarj talebini teknik inceleme, kurul kararı ve gider paylaşımı adımlarıyla yazılı ve şeffaf bir süreçle yürütür.
Sık sorulan sorular
- Ortak otoparka şarj ünitesi kurmak için 4/5 çoğunluk gerekir mi?
- Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın Ağustos 2024 genelgesinin kamuya yansıyan özetine göre ortak otopark alanlarında şarj ünitesi için kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğunun kararı yeterlidir. Kendi başına kuran malik için hukuki yorumlar ayrışabildiği için yazılı karar almak güvenlidir.
- Kendi otopark alanıma şarj ünitesi kurmak için komşuların izni gerekir mi?
- Bağımsız bölümün eklentisi olan otoparkta, mevcut elektrik tesisatında değişiklik yapılmıyorsa ve diğer bölümler ya da ortak yerler etkilenmiyorsa kat malikleri kurulu kararı gerekmediği belirtilmektedir. Yine de elektrik kurumunun görüşü ve teknik uygunluk gerekir.
- Şarj ünitesinin elektrik gideri kime ait olur?
- Kullanım bedeli, ayrı sayaç veya alt sayaç ile ölçülerek kullanan maliklere yansıtılmalıdır. Ortak elektrik altyapısı yatırımı için kat malikleri kurulunda yazılı bir paylaşım kararı alınması önerilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.
