Yargıtay Kararları
Üst Kat Dairesine Su Akıyor: Çatı ve Teras İzolasyon Giderini Kim Öder?
Çatı veya terastan su sızıyorsa gideri kim öder? KMK m. 4 ve m. 20'ye göre ortak yer ayrımı, teras ortak yer mi eklenti mi, acil müdahale ve kusur sorumluluğu.
Yağmur yağınca üst kat dairesinin tavanından su damlıyor, duvarda küf başlıyor ve komşular birbirini suçluyor: “Teras senin, izolasyonu sen yaptıracaksın.” “Hayır, çatı ortak, bina ödemeli.” Bu tartışmanın cevabı, 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (KMK) ortak yer tanımında ve terasın tapudaki ve projedeki durumunda saklıdır.
Önce sorun: ortak yer mi, bağımsız bölüm mü?
KMK m. 4, ortak yerlerin neler olduğunu sayar. Madde, sözleşmeyle farklı belirleme yapılabileceğini söyler; ancak sayılan yerler her halde ortak yer sayılır. Bu listede şunlar vardır:
- Çatılar, bacalar, genel dam terasları, yağmur olukları ve yangın emniyet merdivenleri (m. 4/c),
- temeller, ana duvarlar, taşıyıcı sistem elemanları,
- asansörler, merdivenler, koridorlar, ortak su depoları, sığınaklar.
Bu liste, çatı kaynaklı sızıntıların ortak gider sayılmasının dayanağıdır. Çatı, binanın tamamını yağmurdan koruyan elemandır; ona zarar vermek, bütün bağımsız bölümlerin güvenliğini etkiler.
Teras ortak yer mi, eklenti mi?
Asıl karışıklık terasta çıkar, çünkü teras iki farklı şekilde karşımıza çıkar:
| Teras türü | Hukuki durum | İzolasyon gideri |
|---|---|---|
| Genel dam terası (binanın en üst çatısı, ortak kullanıma açık) | Kanunen ortak yer (m. 4/c) | Ortak gider, arsa payı oranında (m. 20/b) |
| Teras olarak kullanılan çatı (tek daireye bağlı ama projede ortak gösterilen) | Çoğunlukla ortak yer; tapu ve proje belirleyici | Ortak yer sayılırsa ortak gider |
| Eklenti teras (tapuda veya kat irtifakı senedinde bağımsız bölümün eklentisi olarak gösterilen) | Bağımsız bölüme bağlı özel kullanım alanı | Bağımsız bölüm malikine ait |
Burada ölçüt tapu senedi, kat irtifakı belgesi ve onaylı mimari projedir. Teras, “dairenin önünde” olsa bile belgelerde ortak yer olarak yazıyorsa ortak yerdir.
KMK m. 16/2 ise ortak yerlerde kullanma hakkının (teras dahil) aksine sözleşme olmadıkça her kat malikinin arsa payı oranında olduğunu söyler. Yani kullanım hakkı oranı ile gider paylaşımı ayrı konulardır.
Gider paylaşımı: KMK m. 20
KMK m. 20/b, sigorta primleri ve bütün ortak yerlerin bakım, koruma, güçlendirme ve onarım giderleri ile yönetici aylığı gibi diğer giderlerin, aralarında başka türlü anlaşma olmadıkça arsa payı oranında paylaşılacağını söyler. Bu kural çatı ve teras izolasyonuna uygulanır.
Aynı maddenin ortak yer kullanmama savunmasını kapatan hükmü burada da işler: zemin kat malikinin “çatıya hiç çıkmıyorum” demesi, payını ödemekten kaçınmasına yetmez (m. 20/c). Çatı, binanın tamamını korur.
Kusur varsa: kimin sorumluluğu?
Giderin ortak olması, kusurlu davranan kişinin sorumluluğunu ortadan kaldırmaz:
- KMK m. 19/3: Her kat maliki, anagayrimenkule ve diğer bağımsız bölümlere kusuruyla verdiği zarardan diğer kat maliklerine karşı sorumludur.
- KMK m. 20 son fıkra: Giderlere, kat maliklerinden birinin veya bağımsız bölümden yararlanan kişinin kusurlu hareketi sebep olmuşsa, gidere katılanlar ödedikleri paylar için o kişiye rücu edebilir.
Örnekler: Teras üzerine izinsiz yapılan bahçe tertibatı veya ağır saksı yükü, giderleri ya da çatıyı delen bir anten montajı ile oluşan sızıntı. Bu durumlarda zarar veren kişi, kusuru ölçüsünde sorumlu olur.
Üst kat daire içi tesisat sorunu
Su akıntısı çatıdan değil, üst katın kendi tesisatından (kırık boru, taşan küvet) geliyorsa, durum farklıdır. Bu hallerde zarar, malikin kendi bağımsız bölümündeki kusurundan veya tesisat arızasından doğar ve alt kat malikine karşı bağımsız bölüm malikinin sorumluluğu gündeme gelir. Kiracı varsa kira sözleşmesi ve kusur durumuna göre kiracı da sorumlu olabilir.
Acil müdahale ve usul
- Tespit: Zarar gören daireden fotoğraf ve video alın; yöneticiye yazılı bildirin.
- Acil önlem: KMK m. 35/b ve m. 35/g uyarınca yönetici, anagayrimenkulün korunması ve bakımı için gereken tedbirleri alır; yaklaşan bir hak kaybını önleyecek adımları atar. Geçici örtü, sızıntı noktasının kapatılması gibi önlemler gecikmeden yapılır.
- Girme izni: Bir bağımsız bölümde hasarın onarılması için başka bir bölüme girmek gerekiyorsa, malik veya orada oturan kişi giriş müsaadesi vermek ve işlerin yapılmasına katlanmak zorundadır (m. 23). Bu müsaade yüzünden doğan zararı, lehine müsaade verilen malik öder.
- Delil tespiti: Zarar büyükse ve uyuşmazlık çıkması bekleniyorsa, mahkemeden delil tespiti istenebilir (Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 400).
- Teklif ve karar: Kalıcı izolasyon için en az üç teklif alınır; iş kapsamı kat malikleri kuruluna sunulur.
- Uyuşmazlık: Hâkimin müdahalesi KMK m. 33 uyarınca sulh hukuk mahkemesinden istenir.
Sigorta ve garanti
Çatı izolasyonunda firma garantisini ve bina sigortası kapsamını kontrol edin. Önceki izolasyon yapan firmanın garanti süresi devam ediyorsa, öncelikle ona başvurulur. Yangın veya su baskını gibi bir sigorta teminatı varsa, hasar tespiti sigorta şirketine bildirilmelidir.
Açıklayıcı örnek: izolasyon giderinin paylaşımı
Aşağıdaki sayılar yalnızca hesabı anlatmak içindir. 12 bağımsız bölümlü bir apartmanda genel dam terasının su yalıtımı için toplam 120.000 TL’lik bir iş yapıldığını düşünelim. Çatı ortak yer olduğu için gider arsa payı oranında (m. 20/b) paylaşılır:
- Arsa payı 1.000 üzerinden 100 olan üst kat dairesi: 120.000 TL × 100/1.000 = 12.000 TL
- Arsa payı 80 olan zemin kat dairesi: 120.000 TL × 80/1.000 = 9.600 TL
Üst katın “ben çatının altındayım, zarar bende” itirazı da, zemin katın “ben çatıyla ilgisizim” itirazı da bu hesabı değiştirmez; aksini yönetim planı belirlemiş olmalıdır.
Süreç boyunca ispat ve yazışma düzeni
Uyuşmazlık büyürse en değerli belgeler şunlardır: sızıntının tarih ve fotoğraf kaydı, yöneticiye yapılan yazılı bildirim, bakım firmasının keşif raporu, teklifler ve tapu/proje belgeleri. Alt ve üst kat maliklerine eşit mesafede, yazılı ve tarihli iletişim kurmak yöneticinin tarafsızlığını da gösterir.
Küçük ölçekli, tekrar eden sızıntılarda yıllık çatı kontrolü (oluk temizliği, derz ve membran incelemesi) planlamak, büyük masrafları önler.
Yöneticiler için kontrol listesi
- Tapu, kat irtifakı ve projede terasın hukuki niteliği kontrol edildi.
- Sızıntı için acil önlem alındı ve belgelendi.
- Delil (fotoğraf, tutanak, keşif) toplandı.
- Kusur ihtimali varsa ilgili kişiye yazılı bildirim yapıldı.
- İşin teklifleri ve kat malikleri kurulu kararı alındı.
- Gider arsa payı oranında cetvele işlendi.
SAR1001, yönettiği sitelerde bu tür acil durumlarda önce önlemi alır, ardından teklifleri ve gider paylaşımını belgeli ve şeffaf biçimde yürütür.
Sık sorulan sorular
- Çatı ve teras izolasyonu ortak gider midir?
- KMK m. 4'e göre çatılar, bacalar, genel dam terasları ve yağmur olukları kanunen ortak yerdir. Bakım, koruma ve onarım giderleri m. 20/b gereği, aksi kararlaştırılmadıkça arsa payı oranında paylaşılır.
- Terası tek bir daire kullanıyorsa izolasyonu o daire mi öder?
- Teras tapuda veya projede bağımsız bölümün eklentisi olarak gösteriliyorsa izolasyon o malike aittir. Genel dam terası ise yalnızca bir daire tarafından kullanılsa bile ortak yer sayılır; kullanma hakkı farklı olabilir ama giderin kural olarak ortak olduğu kabul edilir.
- Su akıntısı acildir, genel kurulu beklemek gerekir mi?
- Hayır. KMK m. 35'e göre yönetici, anagayrimenkulün korunması ve bakımı için gerekli tedbirleri alır. Acil onarım için zaman kaybetmeden önlem alınır, giderin paylaşımı ve ödeme sonradan işletme projesi ve kurul kararlarıyla netleşir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut uyuşmazlıklarda bir avukata danışın. Mevzuat değişebilir; metin yayın tarihindeki durumu yansıtır.
